Zakłady Porcelany „Ćmielów” w 2010 r. będą obchodziły 220 rocznicę swojego powstania. Z tej okazji warto przybliżyć jakże bogatą historię tego niezwykłego i ważnego dla Polski i Polaków miejsca.
Według przekazów historycznych, ok. 1790 r. kilku garncarzy zrzeszyło się w niewielką manufakturę, a jej właścicielem stał się Jacek Małachowski.
Porcelana zamiast złota
Każdy możnowładca chciał mieć wśród swoich bogactw także i piękną, najlepiej wyprodukowaną specjalnie dla niego, porcelanę. Obiektem marzeń była słynna chińska porcelana, o której urodzie wieści krążyły po Europie już od XIII wieku – od czasu wypraw Marco Polo. Metoda wytwarzania tej najszlachetniejszej formy ceramiki – dwukrotnego wypalania w odpowiedniej temperaturze mieszanki kaolinu, gliny, kwarcu i skalenia – była pilnie strzeżoną tajemnicą. Ale i tak Europejczykom udało się na początku XVIII wieku ją odtworzyć. A stało się to możliwe dzięki upodobaniu do luksusu króla Augusta Mocnego. Jego nadworny alchemik, Jan Fryderyk Böttger, miał wytworzyć na potrzeby hulaszczego trybu życia władcy złoto. Zamiast tego odkrył… glinkę kaolinową - brakujący składnik do wyrobu europejskiej porcelany. To był początek rozwoju słynnej manufaktury w Miśni, a po niej – począwszy od 1710 roku – innych słynnych fabryk m.in. w Wiedniu, Petersburgu, Sevres, w Wenecji, Berlinie.
W drugiej połowie XVIII wieku metoda produkcji porcelany nie była już tajemnicą, ale umiejętność tę posiedli i rozwijali tylko najlepsi rzemieślnicy.
Porcelana zamiast złota
Każdy możnowładca chciał mieć wśród swoich bogactw także i piękną, najlepiej wyprodukowaną specjalnie dla niego, porcelanę. Obiektem marzeń była słynna chińska porcelana, o której urodzie wieści krążyły po Europie już od XIII wieku – od czasu wypraw Marco Polo. Metoda wytwarzania tej najszlachetniejszej formy ceramiki – dwukrotnego wypalania w odpowiedniej temperaturze mieszanki kaolinu, gliny, kwarcu i skalenia – była pilnie strzeżoną tajemnicą. Ale i tak Europejczykom udało się na początku XVIII wieku ją odtworzyć. A stało się to możliwe dzięki upodobaniu do luksusu króla Augusta Mocnego. Jego nadworny alchemik, Jan Fryderyk Böttger, miał wytworzyć na potrzeby hulaszczego trybu życia władcy złoto. Zamiast tego odkrył… glinkę kaolinową - brakujący składnik do wyrobu europejskiej porcelany. To był początek rozwoju słynnej manufaktury w Miśni, a po niej – począwszy od 1710 roku – innych słynnych fabryk m.in. w Wiedniu, Petersburgu, Sevres, w Wenecji, Berlinie.
W drugiej połowie XVIII wieku metoda produkcji porcelany nie była już tajemnicą, ale umiejętność tę posiedli i rozwijali tylko najlepsi rzemieślnicy.
Fot. Ćmielów
Kruche losy
Fabryka w Ćmielowie jest najstarszą fabryką porcelany w Polsce. Początkowo produkowała fajans, a od około 1838 roku również porcelanę. Przez stulecia fabryka przechodziła zmienne koleje losu – od rodziny Małachowskich trafiła w ręce Teresy Scypion del Campo. Po zawierusze powstania listopadowego zaczęli kierować ćmielowskim zakładem Czesi – Franciszek i Gabriel Weissowie. Przy pomocy austriackich fachowców rozwinęli produkcję porcelany i fabryka zaczęła działać znakomicie. Kontynuatorem tych sukcesów stał się od ok. 1870 roku kolejny właściciel manufaktury – Kazimierz Cybulski, który w Warszawie miał własny, duży sklep z porcelaną.
To był czas wielkiej prosperity. Szlachta i bogacący się mieszczanie chcieli mieć najpiękniejsze zastawy stołowe – dowód bogactwa i wspaniałego posagu dla córek. Bolesław Prus pisał w „Lalce”, że panna Izabela Łęcka „jadała ze sreber i porcelany kosztownej jak złoto”…
Zyski ze sprzedaży zostały przeznaczone na rozbudowę zakładu w Ćmielowie, jakość jego wyrobów, również dzięki zatrudnieniu francuskich mistrzów, wzrosła.
Ten wspaniały okres przerwała przedwczesna śmierć syna i następcy Kazimierza Cybulskiego – Stanisława. Wdowa po nim, nie radząc sobie z zarządzaniem dużą fabryką, sprzedała ją w 1887 roku potomkom Ksawerego Druckiego-Lubeckiego. Dzięki tej transakcji nastąpił dalszy rozwój fabryki – unowocześnienie produkcji i wprowadzenie nowych wzorów sprawiły, że w Ćmielowie zaczęły powstawać wyroby europejskiej jakości.
I wojna światowa spowodowała prawie całkowite zniszczenie fabryki, jej odbudowa stała się możliwa jedynie dzięki stworzeniu spółki akcyjnej. W 1920 roku spółka przejęła podupadający zakład w Chodzieży. Tak wzmocniona fabryka w Ćmielowie stała się synonimem wspaniałego wzornictwa i jakości, a dzięki ambicjom akcjonariuszy była zakładem niezwykle nowoczesnym i skupiającym wybitnych twórców nowatorskiego wzornictwa.
Minęło kilkanaście lat i znów bezlitosna, wielka historia wkroczyła także i do małego Ćmielowa. II wojna światowa zmieniła wszystko… Na szczęście po wojnie i w tej nowej, „państwowej” rzeczywistości znaleźli się kontynuatorzy wysiłku dawnych właścicieli i akcjonariuszy.
Siła tradycji
„Jeżeli porcelana to wyłącznie taka, której nie żal pod butem tragarza lub gąsienicą czołgu…” - te gorzkie słowa Stanisława Barańczaka trafnie określają stosunek wielu dotkniętych wojną ludzi do pięknych przedmiotów. Fabryka w Ćmielowie przetrwała także i te lata, kiedy to źle widziane było zamiłowanie do „przedwojennych” rzeczy, a największe zyski mogła przynieść masowa produkcja zwykłych, praktycznych naczyń.
Zaangażowanie wybitnych fachowców i pasjonatów z Zakładów Porcelany Ćmielów sprawiło, że do dziś cieszyć się możemy wspaniałymi produktami z charakterystyczną sygnaturą. Obok serii spełniających wymogi nowoczesności, które dzięki nowej metodzie wypału wszkliwnego można użytkować w kuchenkach mikrofalowych i myć w zmywarkach, nadal kupować można niezwykłe kolekcje malowane ręcznie. 24-karatowe złoto, platyna, królewska purpura – dzięki tym szlachetnym zdobieniom, fasony „Happa”, czy „Rococo” są cenione na całym świecie.
Zestaw Lwów - aranżacja
Markowa porcelana nie straciła nic ze swej wyjątkowości. Może nie bywa aż tak bardzo jak przed wiekami, synonimem statusu majątkowego, za to świadczyć może o dobrym guście i zamiłowaniu do harmonijnego, pięknego, pełnego dobrych emocji życia.
Porcelana z Ćmielowa to znak dobrego czasu, wierności tradycji i spełnionych marzeń…
Komentarze
Dodaj własny
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zobacz również
-
150-lecie istnienia firmy Tikkurila
dodano: 2012-02-22 | czytaj wiecej Kolorowe inspiracje od 1862 roku. W roku 2012 Tikkurila świętuje swoje 150-lecie. Założona jako mała tłocznia oleju, w swej długiej historii przeszła ewolucję, stając się jedną z wiodących firm na rynku farb w
-
60 LAT DUŃSKIEGO WZORNICTWA BOCONCEPT
dodano: 2011-09-15 | czytaj wiecej Urodzinowy konkurs dla internautów oraz specjalne oferty. W 1952 roku, dwaj młodzi rzemieślnicy Jens Aerthoj Jensen i Tage Molholm założyli niewielką fabrykę mebli w duńskim miasteczku Herning. Postanowili
-
Prezent dla 9 milionów gospodarstw domowych w Polsce od IKEA
dodano: 2011-04-26 | czytaj wiecej IKEA przygotowała prezent dla 9 milionów gospodarstw domowych z okazji obchodów 50-lecia udanej współpracy z Polską. Od początku maja 2011 roku do skrzynek pocztowych 9 milionów
-
100. wydanie miesięcznika „Weranda” w sprzedaży już 10.03.2011!!!
dodano: 2011-03-09 | czytaj wiecej Wyjątkowe 100. wydanie miesięcznika "WERANDA" - wydawanego przez Wydawnictwo TE-JOT Teresa Jaskierny – Kowalkowska ukaże się w sprzedaży 10.03.2011. Z tej okazji wydawnictwo zaprasza wszystkich
-
Jubileuszowa Promocja „Wybierz sobie prezent”
dodano: 2011-02-17 | czytaj wiecej W 2011 roku firma FAKRO świętuje jubileusz 20-lecia. W ciągu tych lat z małego rodzinnego zakładu firma rozwinęła się w międzynarodową korporację, zyskując pozycję wicelidera światowego rynku okien dachowych.
-
Nowy wizerunek firmy Henkel
dodano: 2011-02-08 | czytaj wiecej Henkel prezentuje nowy wizerunek graficzny i hasło przewodnie. Henkel wprowadza na całym świecie nowy wizerunek graficzny oraz nowe hasło przewodnie: „Henkel - Excellence is our passion”.
-
Kalendarz IWP na 2011 rok
dodano: 2011-01-10 | czytaj wiecej Z okazji 60-lecia IWP przygotował i wydał specjalny kalendarz na rok 2011, którego myśl przewodnia brzmi „Ludzie od Rzeczy”. Na 12 wklejkach zamieszczono informacje o IWP i pracujących w nim ludziach, w
-
Paged Meble kręci film
dodano: 2010-12-31 | czytaj wiecej Film przedstawi ponad 120 letnią tradycję i kulisy wytwarzania mebli. Polski producent słynie z bogatej tradycji meblarskiej. Założona w 1881 roku Fabryka Mebli Giętych w Jasienicy wywodząca
