Obecnie coraz większą popularnością w naszych miastach cieszą się siłownie, wystylizowane salony piękności oraz ośrodki rekreacyjne, gdzie możemy dbać o swoje ciała zarówno w pięknych wnętrzach, jak i na świeżym powietrzu.

Ta nowa potrzeba przekłada się na tworzenie projektów architektonicznych w przestrzeni publicznej i prywatnej.

Chcemy dbać o swoje ciała, powstaje więc coraz więcej miejsc w tym celu i stają się one coraz bardziej wyrafinowane.

Nowe propozycje projektantów wykraczają poza czystą funkcjonalność i zapewniają przestrzeń na usługi uzupełniające, by umożliwić zintensyfikowanie naszych wrażeń.

W myśl tej koncepcji nie wybieramy się już do fryzjera, a do salonu piękności. Wizyta w nim jest dzisiaj o wiele przyjemniejsza niż kiedyś dzięki zamia-nie poczekalni w strefę relaksu, dzięki barom, w których można pogawędzić i zjeść lunch czy punktom z ofertą najnowszych produktów kosmetycznych.

Wszystko to staje się jeszcze przyjemniejsze dzięki sączącej się w tle muzyce granej na żywo przez DJ-a. Możliwości te pozwalają klientom nie tylko cieszyć się swoją fryzurą, lecz także całą wizytą w salonie piękności.

Obserwując coraz bardziej złożony charakter przestrzeni biznesowych, możemy zauważyć, że podobne zmiany zachodzą we wnętrzach mieszkalnych, gdzie także znajdujemy zróżnicowane zastosowania i funkcje przestrzeni. Prawdopodobnie zjawisko to powstało, ponieważ stopniowo przestaliśmy myśleć o naszych domach w kategoriach pozytywistycznych oraz budować je i mieszkać w nich, kierując się ich funkcjonalnością. Zwróciliśmy się obecnie w stronę bardziej pragmatycznych, fenomenologicznych koncepcji, dla których charakterystyczne są hedonizm, kontakt z naturą oraz lekkość technologii.

Z tego powodu w postindustrialnym kapitalizmie (nazywanym także kapitalizmem fikcji) obserwujemy powolną przemianę codziennie doświadczanej przestrzeni mieszkalnej. Wiąże się ona ze zmianą zwyczajów społeczeństwa spowodowaną wpływem trendów rynkowych. Liczą się wysoki poziom konsumpcji, wpływ mody, reklamy i różnych nurtów intelektualnych.

Na zglobalizowanym rynku o zróżnicowanej strukturze popytu staje się niezbędne zaprojektowanie kulturowego, psychologicznego i społecznego schematu procesów i produktów. We wnętrzach mieszkalnych w największym stopniu podatny na zmianę jest model kuchni i łazienki, w którym odzwierciedla się chęć powrotu do źródeł.

Ten powrót oznacza wskrzeszenie tak zwanych struktur doświadczeń rytualnych. Kuchnie w tym ujęciu stają się większe, a wykorzystywane materiały i detale wykończeniowe – coraz bardziej wyrafinowane.
W tych kuchniach nie tylko przygotowujemy posiłki, ale jemy je wraz z rodziną. To miejsce, gdzie można przygotować potrawy i cieszyć się nimi, to znaczy cieszyć się smacznym jedzeniem i samą czynnością spożywania – jako rytuałem, czy to indywidualnym, czy też grupowym.

Ta zmiana nie ogranicza się jedynie do projektów kuchni i jadalni.

Surowce wykorzystywane w produkcji i samo wytwarzanie akcesoriów kuchennych i sprzętów domowych stają się coraz bardziej różnorodne, co wynika z wysoko rozwiniętej kultury kreatywności.

Nie inaczej dzieje się z modelem łazienki – poddaje się on tym samym trendom. Pod ich wpływem przestrzenie funkcjonalne łazienki coraz bardziej przenikają się. Mają wywoływać emocje. Na kąpiel przeznaczamy duże pomieszczenia, w których można cieszyć się rytuałem czystości stanowiącym część kultury dnia codziennego. Przestrzeń codziennego prysznica i higieny osobistej staje się większa, co wpływa na rozwój ich nowych funkcji.

Pojawiają się w niej np. sauny, kabiny prysznicowe z hydromasażem czy miejsca przeznaczone do uprawiania sportu lub odpoczynku. Te funkcje, wraz z podziałem sprzętów łazienkowych w celu zoptymalizowania ich użycia, to przykłady na to, jak korzystanie z łazienki jest dzisiaj rozumiane, jak bardzo wykracza poza czysto higieniczne zastosowanie, przypisane mu w klinicznej atmosferze funkcjonalizmu i w pozytywistycznych postulatach.

Najbardziej niezwykłe propozycje tworzone przez projektantów są podobne pod względem holistycznego podejścia. W tym ujęciu tworzenie więzów pomiędzy podmiotem a przestrzenią pełni kluczową rolę. Architektura i projekt łączą się w spójną całość wywołującą nastrój, wykorzystującą przestrzeń i miłe w dotyku materiały w środo wisku, gdzie coraz większą wagę przywiązuje się do technologii. Także naturalnym pragnieniem człowieka jest zbliżenie się do natury, a szczególnie wody, która symbolizuje życie i świeżość.

Kąpiel pojmuje się dzisiaj jako zatrzymanie czasu, pozwalające na doznanie liturgicznego doświadczenia związanego z symboliką wody: rozpadu, oczyszczenia i regeneracji. Wszelki kontakt z wodą powstały z pobudek religijnych łączy podstawowe elementy kosmicznego rytmu – reintegrację wodną i tworzenie.

Właśnie dlatego wszystkie nowatorskie projekty przedstawiają człowieka w otoczeniu cechującym się zmysłowością pozbawioną zahamowań i wypełnionym naturalnymi kształtami i mate riałami. Projektanci korzystają obecnie z właściwości materiałów wykorzystywanych w pomieszczeniach kąpielowych – od płynności porcelany do linearności szkła i żywic syntetycznych, które są tak przydatne z technicznego punktu widzenia. Nie zapominają o właściwościach najnowszych tekstyliów czy o ciepłej atmosferze, którą tworzą naturalne materiały takie jak drewno czy bambus.

Techniki aktywnego i pasywnego kreowania nastroju mają dzisiaj wielkie znaczenie w zapewnianiu komfortu, włączając w to dbanie o jakość powietrza lub zastosowanie barw – piękno oddziałujące na wszystkie zmysły.

Pogłębiające się wyrafinowanie architektury jest porównywane do wrażliwego filtra zmieniającego zwykłą koncepcję przestrzeni. Także stosowane technologie stają się coraz bardziej zaawansowane, a przedmioty – bardziej wyrafinowane.

Obecnie rzadko spotyka się przedmioty-narzędzia, a te nowe są projektowane z myślą o naszych zmysłach. „Przedmioty w kapitalizmie konsumpcyjnym przestały pełnić funkcję podrzędną. W dzisiejszym kapitalizmie fikcji przedmioty, ich kształt, ich wibracje starają się uwieść nas, wymagają fotografowania, uznania, uniesienia. Stały się żywymi istotami czerpiącymi życie z wzajemnej interakcji swojej i podmiotów”.

Przedmioty nie pełnią już konkretnych funkcji, stały się raczej symbolami o głębokiej treści zmysłowej odnoszącej się do ich zapachu i faktury, ich milczenia i szeptu.

Samo doświadczenie, bez żadnego aspektu materialnego, stało się przedmiotem konsumpcyjnym.

Na zdjęciu: Seria ceramiki Hall dla ROCA - projekt: Ramon Benedito

www.roca.pl