Pracuj na zdrowie.

Przyjazne środowisko pracy to nie tylko koleżeńska atmosfera, ale także odpowiednie warunki. Amerykanie twierdzą, że około 60 do 80 procent wizyt lekarskich pracowników dotyczy schorzeń wynikających ze złej ergonomii stanowiska pracy.

Od poniedziałku do piątku świat zamknięty jest w biurze. Pracownicy biurowi stanowią ogromną część populacji. Nie dziwi zatem, że to urzędnicy najczęściej zapełniają[stop] okulistyczne poczekalnie, a na starość cierpią na zwyrodnienia kręgów czy stawów. Przez wiele lat monotonnie wykonują swoje obowiązki, siedząc. A przecież nie jest to naturalna pozycja ciała. Skutki już kilkugodzinnej, siedzącej pracy najbardziej odczuwa kręgosłup i mięśnie grzbietu. Monitor komputera sprawia zaś, że wzrok nie tylko słabnie, ale wręcz prostą drogą sami doprowadzamy się do ślepoty. Dołączając do tego nieodpowiednio umieszczone szafki, śliskie podłogi, złe oświetlenie, można dojść do wniosku, że praca zagraża nie tylko naszemu zdrowiu, ale i życiu. Jak więc temu zapobiec?

Czytając, pisząc, kreśląc…
Elementarnym i zarazem najważniejszym przykazaniem przy dostosowywaniu stanowiska pracy do zajmującego je człowieka jest odpowiednie zaprojektowanie przestrzeni, z zachowaniem ściśle określonych proporcji i zależności. Podstawowa zasada ergonomii mówi, że pracownik powinien wykonywać wszystkie ruchy swobodnie, bez zbytniego wysiłku i w pozycji dogodnej dla ciała. Najlepiej, jeśli wszystko co niezbędne do pracy znajduje się w zasięgu jego rąk. Oczywiście nie można pominąć żadnego szczegółu, jednak w biurze granice stanowiska pracy wyznacza biurko: to przy nim spędzamy niemal cały czas, to ono jest tak naprawdę najważniejsze. W większości podstawowym narzędziem pracy – tworzącym niemal organiczną całość z biurkiem – jest komputer. O te dwa, najbliższe nam elementy biurowego otocznia, powinniśmy zadbać przede wszystkim. Do długiej, monotonnej pracy nieodzowne jest również ergonomiczne krzesło: z miękkim oparciem, o regulowanej wysokości i wychyleniu, z wygodnymi podłokietnikami, najlepiej na kółkach z możliwością blokady. Standardowa wysokość siedziska krzesła waha się pomiędzy 38 a 55cm. Powinniśmy siedzieć swobodnie, na wysokości umożliwiającej zachowanie kąta prostego pomiędzy udem a łydką. Odpowiednie biurko to natomiast takie, które ma specjalnie wyprofilowaną przednią krawędź: umożliwi nam podczas pracy głębokie, lecz swobodne wsunięcie się pod blat, oparcie na nim nadgarstków czy nawet całych łokci (przykładem zachowania ergonomii kształtu są łukowo wycięte biurka systemów Mirage, Oko czy Manhattan Plus firmy Mikomax). Zgodnie zaś z kolejnymi zasadami ergonomii, biurko powinno być na tyle szerokie, by zapewnić pracownikowi nieskrępowany dostęp do klawiatury i jednocześnie - do ewentualnych dodatkowych materiałów, np. notatek czy książki. Przyjęło się, że odległość między monitorem a przednią krawędzią stołu nie może być mniejsza niż 60 cm. Standardowo blat umieszcza się na wysokości 72 – 75 cm, dla osób wysokich może to być jednak zbyt mało. Łatwo to sprawdzić, bo zgodnie z zasadami ergonomii, ramię człowieka powinno podczas pracy w naturalny i swobodny sposób tworzyć kąt prosty z przedramieniem. Jeśli jest inaczej – dobrze, gdy mamy możliwość regulacji. Wybawieniem są coraz popularniejsze biurka z mobilną wysokością blatu. Stelaż możemy płynnie lub skokowo – w zależności od opcji mebla – podnieść do 82cm. Absolutną innowacją jest możliwość zmiany charakteru stanowiska pracy: z siedzącego na stojące: zaledwie 10 sekund zajmie wyniesienie blatu biurka za pomocą elektrycznego silniczka na maksymalną wysokość 110cm. Równie szybko i sprawnie blat powróci do dawnego poziomu.

Komputer: wróg czy przyjaciel?
Ale sam kształt biurka to jeszcze nie wszystko. Jak bowiem dowodzą najnowsze badania – narażamy kręgosłup na mniejsze obciążenia, gdy komputerowa klawiatura leży nie na wysuwanej spod blatu półce, ale bezpośrednio na blacie biurka. Kolejną sprawą jest odpowiednie ustawienie monitora. Praca będzie mniej męcząca, gdy jego górna krawędź znajdzie się na wysokości wzroku użytkownika. W praktyce oznacza to, że monitor musi stać bezpośrednio na biurku. Do lamusa powinny odejść wszelkie, jeszcze nie tak dawno modne, nadstawki: przymocowane do blatu sprawiały, że monitor był w efekcie zbyt wysoko. Jeśli natomiast z komputera korzysta kilka osób lub pracujemy bardzo długo – dobrze jest zapewnić sobie możliwość regulacji wysokości ustawienia monitora. Umożliwi to zmianę pozycji ciała podczas wielogodzinnej pracy. Wymagana, właściwa odległość monitora od oczu wynosi 40 – 75 cm.

Zielone światło dla światła
Sojusznikiem każdego urzędnika powinno być też światło: idealnie, jeśli będzie to naturalne światło słoneczne. Bez względu jednak na jego źródło, zasada jest jedna: biurko z komputerem powinno być oświetlone od strony lewej lub z góry. Najlepiej, jeśli monitor będzie stał tyłem lub bokiem do światła, które wówczas nie będzie się odbijało od powierzchni ekranu i męczyło wzroku. Coraz większą popularnością cieszą się półprzejrzyste lub przejrzyste ścianki działowe: dzięki nim światło swobodnie dociera do nawet najbardziej wyszukanej konfiguracji biurek. To również ukłon producentów w stronę ergonomii.

Porządek musi być
Chaos nie sprzyja pracy. Dlatego właśnie tak ważna jest mądra i optymalnie dostosowana aranżacja biurowej przestrzeni. Obecnie najbardziej popularnym systemem segregacji dokumentów są kontenery. Producenci prześcigają się w wielości form i rozwiązań. Nowoczesne – są niczym małe archiwa na kółkach. Oczywiście ergonomia wymaga, by były to kółka z hamulcami. Zaawansowane technologicznie systemy niemal bezszelestnych szuflad z pełnym wysuwem, zaopatrzonych w wieszaki na teczki – pozwalają na przejrzyste segregowanie materiałów. Do dyspozycji mamy najczęściej szufladę z piórnikiem, stojak na płyty CD, podwieszane archiwum akt, a nawet miejsce na identyfikator z nazwiskiem właściciela. Gdy na biurku przybywa nam różnych rzeczy – warto pomyśleć także o ściance z listwą, na której z powodzeniem zawiesimy plastikowe segregatory czy półeczki różnej wielkości. Optymalizacji powierzchni stanowiska pracy sprzyjają też systemy podwieszanych półek na komputer oraz wiszących lub mobilnych szafek. Na rynku dostępne są również funkcjonalne wieże komputerowe, umożliwiające łatwe przemieszczanie włączonego sprzętu.

Ergonomicznie przy komputerze. Dzięki zachowaniu tych prostych zasad, nawet wielogodzinna praca przy komputerze będzie mniej męcząca:
- odległość między monitorem a przednią krawędzią biurka nie może być mniejsza niż 60 cm·
- właściwa wysokość biurka to co najmniej 72 cm (dla osób wysokich może ona jednak wynosić nawet 80-85 cm)·
- biurko musi mieć stabilne nogi lub kółka zaopatrzone w hamulce·
- monitor i klawiatura komputera powinny stać bezpośrednio na blacie·
- odległość wzroku od ekranu komputera nie może być mniejsza niż 40 cm, nie większa jednak niż 75 cm·
- wysokość siedziska krzesła to minimum 38 cm – wyznacznikiem jest możliwość swobodnego ustawienia całych stóp na podłodze, przy zachowaniu kąta prostego pomiędzy udem a łydką·
- dobrze, jeśli krzesło ma regulowaną wysokość siedzenia, oparcia i podłokietników oraz kółka z możliwością blokady·
- gdy oprzemy ręce na podłokietnikach krzesła, ramię musi tworzyć z przedramieniem kąt prosty·
- biurko z komputerem powinno być oświetlone od lewej strony lub z góry ·
- biurko z komputerem powinno być oświetlone od lewej strony lub z góry
zródlo: mikomax, fot. mikomax